Etyka kuratorska

Dyskusja w języku angielskim (bez tłumaczenia)

Uczestnicy dyskusji: Dominik Kuryłek, Muzeum Fotografii w Krakowie; Ruth Noack, niezależna kuratorka, Berlin; Natalia Sielewicz, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie; Wojciech Szymański, Uniwersytet Warszawski

Prowadzenie: Adam Budak i Katarzyna Jagodzińska

W cyklu: Muzeum i troska

Słowo „etyka” coraz częściej pojawia się w muzeach. Łączą się z nim pojęcia odpowiedzialności, troski, solidarności, sprawiedliwości. Co ten termin za sobą niesie, kiedy przyłożymy go do instytucji muzeum sztuki współczesnej? Jak można określić relacje między kuratorem i artystą oraz między kuratorem i instytucją? Warto powrócić do wielkiej dyskusji na temat roli kuratorów wystaw, jaką śledziliśmy dziesięć lat temu, i zastanowić się, jaka dzisiaj jest funkcja kuratora i jakie są oczekiwania wobec niego? Czym jest kuratorska odpowiedzialność przed instytucją, względem kolekcji, artystów, odbiorców? Czy mamy elementarz niepisanych zasad, czy to bardziej indywidualna etyka konkretnych osób pełniących poszczególne funkcje?

---

Ruth Noack jest kuratorką, historyczką sztuki, autorką tekstów i wykładowczynią. Była dyrektorką wykonawczą The Corner at Whitman-Walker w Waszyngtonie, kierowniczką działu kuratorstwa sztuki współczesnej w RCA w Londynie oraz kuratorką documenta 12 w Kassel. Jej ostatnie wystawy to Zhang Kunkun w Szanghaju, Eccentric Peripheries w Trieście oraz Sleeping with a Vengeance, Dreaming of a Life w Atenach, Pradze, Pekinie i Stuttgarcie. Jest autorką monografii poświęconej Sanji Iveković oraz redaktorką publikacji Agency, Ambivalence, Analysis: Approaching the Museum with Migration in Mind (2013). Noack opublikowała wiele prac dotyczących sztuki i teorii. Od 2000 roku jest kuratorką sympozjów i wykładowczynią na całym świecie. Ostatnio odbywała gościnną profesurę na Bauhaus-Universität Weimar i Städelschule Frankfurt.

Dominik Kuryłek jest historykiem sztuki i kuratorem. Od 2022 roku pełni funkcję głównego kuratora Muzeum Fotografii w Krakowie. Wcześniej, od 2019 roku, kierował Działem Fotografii i Technik Fotograficznych. Uzyskał doktorat z historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 2014 roku. Jego kariera kuratorska rozpoczęła się w 2005 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie, gdzie przez dziesięć lat organizował wystawy, w tym monograficzną ekspozycję Magdaleny Abakanowicz. Był wykładowcą na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. W Muzeum Fotografii odpowiadał za przygotowanie wystawy Co robi zdjęcie?. Jako współkurator realizował wystawy takie jak Zobacz: Brytania oraz Deutsche Börse Photography Foundation 2023 Award. Był kuratorem wystawy Edward Steichen (1879–1973): Wybrane fotografie ze zbiorów MNAHA w Luksemburgu.

Natalia Sielewicz jest historyczką sztuki, autorką tekstów i główną kuratorką w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. W swojej pracy kuratorskiej  podejmuje tematy związane z feminizmem, polityką afektu i wpływem technologii na współczesną kondycję człowieka. Kuratorka licznych wystaw w MSN-ie, między innymi: Maria Jarema. Pęknięty modernizm (2026, wspólnie z Érikiem de Chassey), Opowieści okrutne. Aleksandra Waliszewska i symbolizm Wschodu i Północy (2022, wspólnie z Alison Gingeras), Agnieszka Polska. Plan Tysiącletni (2021), Farba znaczy krew. Kobieta, afekt i pragnienie we współczesnym malarstwie (2019), Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Intymność jako tekst (2017), Ustawienia prywatności (2014). Kuratorka Pawilonu Estonii na 61. Biennale Sztuki w Wenecji w 2026 roku.

Wojciech Szymański jest kuratorem, krytykiem i historykiem sztuki, autorem i redaktorem książek i katalogów. Zajmuje się współczesną sztuką romską; kurator zbiorowych wystaw sztuki romskiej Kali Berga w Galerie Kai Dikhas w Berlinie (2017) i Prawo spojrzenia w Galerii Szara Kamienica w Krakowie (wraz z Delaine Le Bas, 2018). Był kuratorem wystaw Małgorzaty Mirgi-Tas 29. Ćwiczenia ceroplastyczne w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (2020), Wyjścia z Egiptu w Galerii Arsenał w Białymstoku (2021), uznanej przez magazyn „Frieze” za jedną z dziesięciu najważniejszych wystaw roku w Europie, Wędrujących obrazów w Galerii MCK w Krakowie (2022, wraz z Natalią Żak), Sawore, sawore, sawore w Królewskim Muzeum Historii i Sztuki w Brukseli (2025), Przeczarowując świat w Pawilonie Polskim na 59. Biennale w Wenecji (wraz z Joanną Warszą). Kuratorował także wystawy poświęcone queerowym historiom, między innymi Dziedzictwo w ramach Festiwalu Pomada (z Karolem Radziszewskim i Michałem Grzegorzkiem, 2017). Pracuje jako adiunkt w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Mieszka w Krakowie.